Waar de Romeinen het baden leerden

Waar u ook op Romeinse overblijfselen stoot, vindt u resten van baden. Niet alleen in het warme zuiden, maar ook bij ons. In Furfooz bijvoorbeeld. Het bescheiden badhuis, gelegen aan de voet van een Romeins legerkamp (nu een schitterend natuurpark vlakbij Dinant – voor meer info, zie http://www.parcdefurfooz.be/), is natuurlijk niet te vergelijken met de majestueuze badcomplexen van Caracalla of Diocletianus in Rome. Daar had u warme baden, koude baden, zweetbaden, zwembaden, sporterreinen, bibliotheken, etc… U kon er u makkelijk een hele middag amuseren. Een vleugje erotiek mocht er altijd bij. Zo staan in de kleedkamer van de thermen van Stabiae in Pompeï zeer expliciete scènes op de muur geschilderd. Wie zijn kleren in de daarvoor bedoelde dozen legde, hoefde enkel het prentje erboven op de muur te onthouden om ze later terug te vinden. Onwaarschijnlijk practische jongens, die Romeinen.

Maar vanwaar die obsessie voor baden? Volgens sommige geleerden heeft het iets te maken met hun voorouders, de Etrusken, en vooral dan de landstreek waar deze Etrusken woonden. Toscane doet ons vandaag in de eerste plaats denken aan kunst en cultuur, maar het bezit ook een overvloed aan warme, vulkanische bronnen. Zelfs voor de uitvinding van de boiler kon u er, ongeacht het jaargetijde, steeds een behaaglijk warm bad nemen. Sommigen van deze badplaatsen zijn uitgegroeid tot elegante kuuroorden, zoals Montecatini Terme of Chianciano Terme. Bij andere is die evolutie ergens halverwege blijven steken. Zo wordt het dorpsplein van het piepkleine gehuchtje Bagno Vignoni (foto 1) geheel ingenomen door het reusachtig zwembad, dat de Medici er in de vijftiende eeuw bouwden. In het donkere water zie je hier en daar de bellen van het warme bronwater opstijgen. Helaas is het sfeervolle plekje de laatste decennia ook ontdekt door het massatoerisme. Ik schat dat de parking drie keer zo groot is als het hele dorp. Echt genieten kan je in het hoogseizoen alleen nog als je ’s ochtends vroeg of tegen de avond aan gaat.

Hetzelfde geldt voor de vele plekken, waar de warmwaterbronnen nog steeds opborrelen temidden van de natuur en de thermale activiteit zich beperkt tot een geïsoleerd en meestal peperduur welness-center. Neem nu Bagni San Filippo (foto’s 2 & 3), een dikke tien kilometer ten zuiden van Bagno Vignoni. Daar kan je nog altijd een bad of douche nemen in een heerlijk warm beekje. Al moet je er dan wel de muffe zwavelgeur bijnemen. Hier en daar heeft de plek met zijn eigenaardige kalkformaties iets weg van een openluchtgrot. Enkel een paar felgroene wieren kunnen het in het zuurstofarme water uithouden. Het bescheiden valleitje is nauwelijks bestand tegen het almaar oprukkende toerisme. Beheersmaatregelen dringen zich op, wil men dit merkwaardig stukjeToscane tegen verloedering behoeden.

~ door girardo op februari 9, 2008.