Rambo in Aspendos
Antieke theaters: ik heb er er al zo’n twintig gezien en krijg er niet genoeg van. Kan iemand mij genezen? De Griekse en hellenistische kijken doorgaans uit op prachtige landschappen. Bij de Romeinse theaters daarentegen, zoals dat van Aspendos, zag de toeschouwer alleen maar de met zuilen en marmer versierde theatermuur. Op sommigen plaatsen, zoals in het Spaanse Merida of het Libische Sabratha, kan u die prachtige zuilenwand nog grotendeels in zijn oorspronkelijke glorie bewonderen. Dat is in Aspendos niet het geval. Zuilen en marmer verdwenen. Maar voor de rest staat het theater er nog bij alsof het gisteren gebouwd werd.
Toch is dat niet zo. Dit gebouw is meer dan 1800 jaar oud. Het dateert uit de tijd dat Aspendos een welvarende stad was in de Romeinse provincie Pamphylië. Veel valt daar niet meer van te merken. Op de met doornig struikgewas overgroeide acropolis vind je nog enkele van riolen voorziene straten en de gigantische muren van een fontein en een oude basilica. In de vlakte daarachter verrijzen de bogen van een imposante aquaduct.
Maar dat alles verdwijnt in het niets wanneer je het theater betreedt: een gigantische, door trappen geritmeerde halve cirkel, met niet minder dan veertig rijen zitplaatsen, goed voor 15.000 toeschouwers, en bovenaan afgesloten door een bogengalerij, waar de schaduw en een mild windje enige verkoeling brengen in de verzengende hitte van de middag. De meeste toeschouwers gingen niet zoals wij op de harde kalkstenen blokken zitten, maar brachten gemakshalve een kussentje mee. Alleen de hoogste notabelen hadden het voorrecht over een stenen zetel met rugleuning te beschikken.
Wat kregen deze mensen te zien? Brood en spelen , zoveel is zeker. Dwaze kluchten, gladiatorengevechten en wellicht ook shows met wilde beesten, die eerst getoond werden en daarna afgeslacht. Kortom, het soort Rambo-achtige vertier waarvoor wij nu de TV opzetten of de bioscoop induiken. En misschien was er af toe ook ruimte voor een tragedie van Aeschylus. Dat was dan voor de Canvas-kijker.
Reageer